Q38 ในเกณฑ์ด้านการกำกับดูแลที่ดีและการนำองค์กรและด้านที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากตามเกณฑ์
ต้องจัดทำนโยบายต่างๆ ย่อยๆ เป็นจำนวนมาก ทางคณะกรรมการเห็นว่า สามารถจัดกลุ่ม
หรือ grouping นโยบาย ได้หรือไม่ เช่น นโยบายเกี่ยวกับด้านการกำกับดูแลที่ดีและการนำองค์กร
อาจมีนโยบายย่อยๆ ตามเกณฑ์รวมกัน แต่เนื้อหายังคงครบถ้วนตามมาตรฐานที่ดีเพื่อไม่ให้เป็นภาระ
คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจในการลงนาม การเสนออนุมัติเป็นอนุมัตินโยบายที่เกี่ยวกับการกำกับดูแลที่ดี
และการนำองค์กรในภาพรวมได้หรือไม่ และสามารถลงนามเผยแพร่โดยผู้บริหารสูงสุดได้หรือไม่

ตอบ  สามารถดำเนินการได้

 

Q39 1. การนำเสนอนโยบาย CSR In Process โดยให้คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจอนุมัติและประกาศ
ใช้ในเดือนตุลาคม 2563 แล้ว สามารถนำนโยบายฉบับนี้ไปใช้จัดทำแผน CSR In Process ระยะยาว
สำหรับปี 2564-2568 รวมทั้งแผนปฏิบัติการปี 2564 ได้ใช่หรือไม่

2. นโยบายตามข้อ 1. ดังกล่าวข้างต้น ผู้ประเมินจะนำไปพิจารณาให้เป็นคะแนนของปี 2563
   หรือปี 2564 หรือได้ทั้ง 2 ปี
3. สำหรับแผนระยะยาวและแผนประจำปีด้าน CSR In Process คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจ
   มอบหมายให้คณะอนุกรรมการด้าน CG สามารถ พิจารณาอนุมัติแผนดังกล่าวได้
   หากคณะอนุกรรมการ CG อนุมัติแผนประจำปีด้าน CSR In Process ในเดือนธันวาคม 2563
   (ก่อนเริ่มปีบัญชี 2564) และนำไปรายงานให้คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจรับทราบในเดือนมกราคม
   2564 กรณีเช่นนี้จะได้คะแนนหรือไม่อย่างไร
4. ในเรื่องของความยั่งยืน หากรัฐวิสาหกิจไม่เคยมีการดำเนินงานมาก่อน และในปี 2563
   คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจได้ลงนามอนุมัตินโยบายและคู่มือการปฏิบัติงานเพื่อการพัฒนา
   ความยั่งยืนในเดือนธันวาคม 2563 เพื่อใช้สำหรับการดำเนินงานในปี 2564 กรณีเช่นนี้
   จะพิจารณาให้เป็นคะแนนของปี 2563 หรือปี 2564 หรือได้ทั้ง 2 ปี

ตอบ  1. สามารถดำเนินการได้

2. เนื่องจากการอนุมัติและประกาศใช้นโยบาย CSR In Process เป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นในปีบัญชี
   2563 ดังนั้น จึงเป็นคะแนนของปี 2563 ส่วนการจัดทำแผน CSR In Process ระยะยาว
   สำหรับปี 2564-2568 รวมทั้งแผนปฏิบัติการปี 2564 และนำให้คณะกรรมการให้ความเห็นชอบ
   จะเป็นคะแนนของปี 2564 เนื่องจากการให้ความเห็นชอบแผนเกิดขึ้นในปี 2564 สำหรับนโยบาย
   CSR in Process หากมีการทบทวนนโยบายในปี 2564 ก็จะได้คะแนนสำหรับปี 2564 ด้วย
   เพราะสามารถใช้นโยบายเดิมมาทบทวนได้ ไม่จำเป็นต้องทำฉบับใหม่ทุกปี
3. แผนงานทุกแผนงานจะใช้วันที่คณะกรรมการชุดใหญ่รับทราบ/เห็นชอบ/อนุมัติ ดังนั้น
   หากเป็นไปตามตัวอย่าง จะถือว่าคณะกรรมการเห็นชอบล่าช้า 1 เดือน
4. เป็นคะแนนของปี 2563 สำหรับนโยบายและคู่มือด้านความยั่งยืน หากมีการทบทวนในปี 2564
   ก็จะได้คะแนนสำหรับปี 2564 เพราะสามารถใช้นโยบายและคู่มือเดิมมาทบทวนได้ ไม่จำเป็น
   ต้องทำฉบับใหม่

 

Q40 ในหัวข้อที่ 4 บทบาทของผู้มีส่วนได้เสีย หัวย่อยข้อที่ 4.1 การจัดให้มีนโยบายและคู่มือ
การปฏิบัติงาน รวมถึงการปฏิบัติงานเชิงกลยุทธ์ด้าน CSR in Process นั้น องค์ประกอบในเรื่องระบบ
การส่งเสริมการดำเนินงาน หมายถึงอะไร

ตอบ หมายถึง ระบบบริหารจัดการของรัฐวิสาหกิจที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานในด้าน CSR in Process
ว่ามีคณะกรรมการ คณะอนุกรรมการ คณะทำงาน หรือหน่วยงานใดเกี่ยวข้องบ้าง เกี่ยวข้องในลักษณะใด
มีการติดตามและกำกับแผนงานสำคัญอย่างไรบ้าง รวมถึงมีการติดตามผลการดำเนินงานอย่างไร
ซึ่งจะมีลักษณะคล้ายกับขั้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction)

 

Q41 สอบถามใน 2 ประเด็นดังนี้

1. นโยบาย/คู่มือการปฏิบัติงาน จำเป็นจะต้องทบทวนทุกปี และต้องให้คณะกรรมการให้ความเห็นชอบ
   ทุกปีด้วยหรือไม่
2. การปรับเปลี่ยนกระบวนการปฏิบัติงาน ในระดับขั้นตอน/องค์ประกอบย่อยหรือระบบงานโดยรวม
   แต่นโยบายและคู่มือยังคงเดิม จะได้คะแนนในระดับ 5 หรือไม่

ตอบ  1. ตามแนวปฏิบัติที่ดีควรมีการทบทวนนโยบาย/คู่มือการปฏิบัติงานเป็นประจำทุกปี

2. ถ้าสามารถอธิบายถึงสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงกระบวนการปฏิบัติงานได้ แม้ว่านโยบาย
   และคู่มือจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงก็สามารถดำเนินการถึงระดับ 5 ได้

 

Q42 ในหัวข้อที่ 8 จรรยาบรรณ รัฐวิสาหกิจควรจัดให้มีการติดตามผลการเสริมสร้างพฤติกรรมจริยธรรม
ตามคู่มือจริยธรรมในแต่ละระดับอย่างครบถ้วน พร้อมประเมินการรับรู้และการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม
จริยธรรมของบุคลากรของรัฐวิสาหกิจทุกระดับอย่างเป็นรูปธรรมนั้น จึงขอสอบถามใน 3 ประเด็นดังนี้

1. ยกตัวอย่างกิจกรรมเสริมสร้างพฤติกรรมจริยธรรม และควรกำหนดไว้ในคู่มือหรือไม่
2. การจัดงานหรืออบรมสร้างความรู้ความเข้าใจเรื่องจรรยาบรรณ จริยธรรม ถือเป็นกิจกรรม
   เสริมสร้างพฤติกรรมจริยธรรมหรือไม่ และควรดำเนินการกี่ครั้งต่อปี
3. วิธีการประเมินการรับรู้และการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมจริยธรรมของบุคลากรอย่างเป็นรูปธรรม
   มีวิธีดำเนินการอย่างไรบ้าง และควรทำการประเมินในช่วงเวลาใดบ้าง

ตอบ

1. ตัวอย่างกิจกรรมเสริมสร้างพฤติกรรมจริยธรรม เช่น การอบรมพนักงาน การจัดกิจกรรมส่งเสริม
   พนักงาน การจัดวันสำคัญต่าง เป็นต้น และไม่จำเป็นต้องกำหนดไว้ในคู่มือ แต่อาจอยู่ในแผนงาน
   ต่างๆ ก็ได้
2. การจัดงานหรืออบรมสร้างความรู้ความเข้าใจก็ถือเป็นกิจกรรมเสริมสร้างพฤติกรรมจริยธรรม
   โดยรัฐวิสาหกิจสามารถดำเนินการได้ตามความถี่ที่รัฐวิสาหกิจพิจารณาแล้วเห็นว่าเหมาะสม
   โดยส่วนใหญ่จะใช้วิธีการประเมินการรับรู้และการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมจากพนักงาน ผู้บริหาร 
   
3. ซึ่งอาจประเมินผ่านการประเมินบุคลากร (Competency) หรือวิธีการประเมินอื่นที่รัฐวิสาหกิจ
   พิจารณาแล้วเห็นว่าเหมาะสม
   
   

Q43 ในหัวข้อที่ 9 ความยั่งยืนและนวัตกรรม หัวข้อย่อยที่ 9.2 การจัดให้มีนโยบายและคู่มือ
การปฏิบัติงาน รวมถึงการพัฒนาความยั่งยืนเชิงยุทธศาสตร์ องค์ประกอบของนโยบายและคู่มือ
ของการพัฒนาเพื่อความยั่งยืนควรประกอบด้วยอะไรบ้าง

ตอบ องค์ประกอบขั้นต่ำตามเกณฑ์การประเมิน ได้แก่ โครงสร้างผู้รับผิดชอบ ระบบการบริหารจัดการ
ระบบการส่งเสริมการดำเนินงาน ระบบการติดตาม และระบบการประเมินผล เป็นต้น และรายงานผล
การดำเนินงานให้แก่ผู้บริหารระดับสูง และคณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการที่ได้รับมอบหมาย

 

Q44 ในหัวข้อที่ 7 การบริหารความเสี่ยงและควบคุมภายใน หัวข้อย่อยที่ 7.1 การจัดให้มี
คณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงและควบคุมภายใน ในประเด็นถ้าหากรัฐวิสาหกิจจัดให้มี
คณะกรรมการประเมินผลการควบคุมภายในตามหลักเกณฑ์กระทรวงการคลังว่าด้วยมาตรฐาน
และหลักเกณฑ์ปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2561 แล้ว ยังจะต้องจัดทำ
กฎบัตรของคณะอนุกรรมการด้านการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายในเป็นลายลักษณ์อักษรด้วย
หรือไม่

ตอบ รัฐวิสาหกิจควรจัดทำกฎบัตรคณะอนุกรรมการด้านการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายในด้วย
เพื่อให้คณะอนุกรรมการได้ทราบถึงบริบท อำนาจหน้าที่ วาระการดำรงตำแหน่ง และคุณสมบัติของ
คณะอนุกรรมการ

 

Q45 ในหัวข้อที่ 7 การบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายใน หัวข้อย่อยที่ 7.1 การจัดให้มีคณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงและควบคุมภายใน ในกรณีที่รัฐวิสาหกิจได้มีการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงหรือการควบคุมภายในขึ้นและมีกรรมการเข้าร่วมประชุม และรัฐวิสาหกิจมีการนำกฎบัตรเสนอคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจให้ความเห็นชอบ และในกรณีงานควบคุมภายในของรัฐวิสาหกิจ มีการรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการประเมินผลการควบคุมภายใน ตามหลักเกณฑ์กระทรวงการคลังว่าด้วยมาตรฐานและหลักเกณฑ์ปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2561 และรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ ดังนั้น กรณีดังกล่าวจำเป็นต้องแต่งตั้งคณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงหรือการควบคุมภายในที่มีกรรมการเข้าร่วมอย่างเป็นทางการด้วยหรือไม่

ตอบ ตามแนวปฏิบัติที่ดีคณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงหรือการควบคุมภายในควรจะพิจารณาเรื่องการควบคุมภายในไปพร้อมๆ กัน ดังนั้น จึงจำเป็นต้องทำกฎบัตรของคณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายในอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร (ตามหัวข้อย่อยที่ 7.1 ระดับที่ 3) เพื่อกำหนดอำนาจหน้าที่ วาระการดำรงตำแหน่ง คุณสมบัติของคณะอนุกรรมการ เป็นต้น ซึ่งต้องมีกรรมการของรัฐวิสาหกิจเข้าร่วมด้วย

 

Q46 ในหัวข้อที่ 2 บทบาทของรัฐวิสาหกิจเพื่อการตลาดที่เป็นธรรม หัวข้อย่อยที่ 2.1 การกำหนดนโยบายและการแข่งขันทางการตลาดที่เป็นธรรม รัฐวิสาหกิจจะต้องกำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติให้ชัดเจนไว้ในนโยบายให้ครบทั้ง 6 ประเด็นสำคัญ ไว้หรือไม่ ซึ่งประเด็นสำคัญ ได้แก่

1. การรับผิดชอบต่อคู่แข่งและเจ้าหนี้
2. การส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม โดยต่อต้านการผูกขาดและการเลือกปฏิบัติทางการค้า
3. การบริหารจัดการทางการเงินตามเงื่อนไขตลาดที่ครอบคลุม ประกอบด้วย แนวทางการเข้าถึงและจัดหาเงินทุนอย่างโปร่งใสและเป็นธรรม การจัดทำบัญชีการเงินตามมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับ และการแยกบัญชีการเงินเชิงพาณิชย์และเชิงสังคม
4. การกำหนดช่องทางรับข้อร้องเรียนและการชดเชย กรณีคู่แข่งและเจ้าหนี้ถูกละเมิดสิทธิตามกฎหมาย
5. การต่อต้านทุจริตและรับสินบนที่จะนำไปสู่การสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันทางการตลาด
6. การจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติกับกลุ่มลูกค้าและผู้ส่งมอบ

ถึงแม้ว่าบางเรื่องรัฐวิสาหกิจจะมีการดำเนินการตามกฎหมายหรือมาตรฐานอยู่แล้ว เช่น การจัดทำบัญชีตามมาตรฐาน เป็นต้น

ตอบ รัฐวิสาหกิจจะต้องจัดทำนโยบายและแนวปฏิบัติในดังกล่าวให้ครบถ้วนตามประเด็นสำคัญ ซึ่งรัฐวิสาหกิจแต่ละแห่งอาจมีนโยบายและแนวปฏิบัติที่แตกต่างกันออกไป ทั้งนี้ หากรัฐวิสาหกิจไม่มีการดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องตามประเด็นสำคัญขอให้รัฐวิสาหกิจอธิบายถึงเหตุผลดังกล่าวด้วย

 

Q47 ในหัวข้อที่ 6 คณะกรรมการ หัวข้อย่อยที่ 6.9 การประเมินและพัฒนาตนเองของคณะกรรมการ หากรัฐวิสาหกิจได้จัดทำแผนพัฒนากรรมการ และมีการอนุมัติในช่วงกลางปียังถือว่าเป็นไปตามเกณฑ์การประเมินหรือไม่ และแผนพัฒนากรรมการจำเป็นต้องได้รับอนุมัติก่อนเริ่มปีปฏิทินหรือไม่ ถ้ามีการดำเนินการไปแล้วแต่ไม่ได้นำเสนอให้คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจอนุมัติและนำเสนอคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจในภายหลังจะถือว่าเข้าเกณฑ์การประเมินหรือไม่

ตอบ เป็นไปตามเกณฑ์การประเมิน แต่อย่างไรก็ตาม รัฐวิสาหกิจควรนำเสนอแผนดังกล่าวก่อนเริมดำเนินการ เนื่องจากถ้าหากรัฐวิสาหกิจดำเนินการไปแล้วโดยไม่ได้นำเสนอคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจ จะไม่สามารถย้อนกลับมาดำเนินการในภายหลังได้

 

Q48 ในหัวข้อที่ 2 บทบาทของรัฐวิสาหกิจเพื่อการตลาดที่เป็นธรรม ในหัวข้อย่อยที่ 2.1 การกำหนดนโยบายและแข่งขันการตลาดที่เป็นธรรม ในเรื่องการส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม โดยต่อต้านการผูกขาดและการเลือกปฏิบัติทางการค้า มีคำถามใน 2 ประเด็น ดังนี้

1. การกำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติการส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม โดยต่อต้านการผูกขาดและการเลือกปฏิบัติทางการค้า จะขัดต่อพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ.2560 (พ.ร.บ. การแข่งขันฯ) หรือไม่ เนื่องจากมาตรา 4 ของ พ.ร.บ. การแข่งขันฯ มิให้ใช้บังคับกับรัฐวิสาหกิจ องค์กรมหาชน หรือหน่วยงานอื่นของรัฐ ดังนั้น หลายรัฐวิสาหกิจที่มีลักษณะการผูกขาดตามที่ พ.ร.บ. ของรัฐวิสาหกิจนั้นๆ กำหนด หรือมติคณะรัฐมนตรีกำหนดไว้ จะไม่สามารถทำนโยบายและแนวปฏิบัติในการต่อต้านการผูกขาดได้ ใช่หรือไม่
2. การส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม โดยต่อต้านการผูกขาดและการเลือกปฏิบัติทางการค้า มีความแตกต่างกับการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติกับกลุ่มคู่ค้าและผู้ส่งมอบ หรือไม่อย่างไร

ตอบ 1. พ.ร.บ. การแข่งขันฯ จะคุ้มครองสำหรับกิจการผูกขาด ดังนั้น เพื่อไม่ให้รัฐวิสาหกิจที่มีลักษณะเป็นการผูกขาดโดยธรรมชาติ (Natural Monopoly) ดำเนินการที่ขัดต่อ พ.ร.บ. การแข่งขันฯ จึงต้องมีการยกเว้นไว้ แต่ในเกณฑ์จะเป็นนโยบายที่กำหนดให้รัฐวิสาหกิจต่อต้านการผูกขาดและ/หรือการเลือกปฏิบัติในประเด็นต่างๆ เช่น การคัดเลือกคู่ค้า คู่ความร่วมมือ ให้มีการแข่งขันที่ยุติธรรม เป็นต้น โดยรัฐวิสาหกิจจะต้องมีนโยบายหรือแนวทางเพื่อส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม

2. การส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม หมายถึง การที่รัฐวิสาหกิจต้องปฏิบัติตามกฎหมายต่างๆ โดยไม่นำความเป็นรัฐวิสาหกิจไปก่อให้เกิดความผูกขาดหรือเลือกปฏิบัติ (ปฏิเสธการผูกขาดและการทุ่มตลาด) เช่น ห้ามการใช้อำนาจเหนือตลาดโดยมิชอบ ห้ามการตกลงร่วมกันที่ทำลาย ขัดขวาง หรือจำกัดการแข่งขัน ห้ามการรวมธุรกิจที่ก่อให้เกิดการผูกขาด เป็นต้น

 

Q49 ในหัวข้อที่ 2 บทบาทของรัฐวิสาหกิจเพื่อการตลาดที่เป็นธรรม หัวข้อย่อยที่ 2.1 การกำหนดนโยบายและแข่งขันทางการตลาดที่เป็นธรรม ถ้ารัฐวิสาหกิจมีกระบวนการจัดทำบัญชีการเงินตามมาตรฐานอยู่แล้ว หรือมีกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างตามที่กฎหมายกำหนดอยู่แล้ว จำเป็นจะต้องไส่ไว้ในนโยบายและการแข่งขันที่เป็นธรรมหรือไม่

ตอบ ควรบรรจุใว้ในนโยบายและการแข่งขันที่เป็นธรรม เนื่องจากเกณฑ์การประเมินต้องการทราบว่ารัฐวิสาหกิจมีนโยบายในเรื่องดังกล่าวอย่างไร

 

Q50 ในหัวข้อที่ 7 การบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายใน หัวข้อย่อยที่ 7.1 การจัดให้มีคณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงและควบคุมภายใน ระดับที่ 2 ในกรณีที่คณะกรรมการควบคุมภายในมีผู้บริหารสูงสุดขององค์กรและระดับผู้บริหารแต่ไม่มีคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจเข้าร่วมด้วย ซึ่งผู้บริหารสูงสุดเป็นกรรมการที่เข้าร่วมอย่างเป็นทางการถือว่าเป็นไปตามเกณฑ์การประเมินระดับ 2 หรือไม่

ตอบ ไม่เป็นไปตามเกณฑ์การประเมิน เนื่องจาก ตามเกณฑ์การประเมินในระดับที่ 2 ต้องการให้รัฐวิสาหกิจจัดทำและนำเสนอแผนการดำเนินงานให้คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจพิจารณาให้ความเห็นชอบ

 

Q51 ในหัวข้อที่ 3 สิทธิและความเท่าเทียมกันของผู้ถือหุ้น หัวข้อย่อยที่ 3.1 การบริหารสิทธิของผู้ถือหุ้นทั้งตามกฏหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง ในเรื่องการกำหนดนโยบายการป้องกันการเกิดรายการเกี่ยวโยง กำหนดให้รัฐวิสาหกิจจัดทำนโยบายและแนวปฏิบัติ โดยในกรณีที่รัฐวิสาหกิจไม่ได้จดทะเบียนเป็นบริษัทและไม่มีการจัดตั้งบริษัทลูก จะต้องอธิบายถึงนโยบายและแนวปฏิบัติดังกล่าวหรือไม่อย่างไร

ตอบ ตามเกณฑ์การประเมินจะเกี่ยวกับ 3 นโยบาย คือ นโยบายการป้องกันการใช้ข้อมูลภายใน นโยบายการป้องกันการเกิดรายการเกี่ยวโยงกัน และนโยบายป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ ซึ่งจะต้องเป็นไปตาม(คู่มือ SE-AM) หน้าที่ 27 ทั้งนี้ รัฐวิสาหกิจอาจสามารถศึกษาจากหน่วยงานอื่นๆ และนำมาประยุกต์ใช้กับรัฐวิสาหกิจได้

 

Q52 การกำหนดอำนาจหน้าที่ของคณะอนุกรรมการในกฎบัตรให้เห็นชอบการดำเนินงานตามระบบ SE-AM ในด้าน Core Business Enablers ต่างๆ โดยระบุเพียงว่าให้ความเห็นชอบการดำเนินงานด้านที่ 6 การบริหารทุนมนุษย์ และด้านที่ 7 การจัดการความรู้และนวัตกรรม ตามที่เกณฑ์การประเมินกำหนดไว้ ได้หรือไม่

ตอบ กฎบัตร คือ เอกสารที่กำหนดว่าคณะกรรมการมีบทบาทหน้าที่อะไร คุณสมบัติของผู้ดำรงตำแหน่งเป็นอย่างไร และวาระการดำรงตำแหน่งเท่าไร เป็นต้น ดังนั้น การกำหนดให้คณะกรรมการ มีหน้าที่ให้ความเห็นชอบแผนงานอะไร ก็สามารถระบุให้อยู่ในกฎบัตรได้

 

Q53 ในกรณีที่รัฐวิสาหกิจมีการรายงานผลการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการกำกับดูแลกิจการที่ดี (แผนปฏิบัติการฯ) ต่อคณะอนุกรรมการ CG & CSR แล้ว จำเป็นจะต้องรายงานแผนปฏิบัติการฯ ดังกล่าว ให้คณะอนุกรรมการตรวจสอบทราบด้วยหรือไม่

ตอบ ตามเกณฑ์การประเมินไม่ได้กำหนดให้มีการรายงานผลการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการกำกับดูแลกิจการที่ดีให้แก่คณะกรรมการตรวจสอบ ดังนั้น รัฐวิสาหกิจสามารถดำเนินการได้ตามนโยบายหรือแนวทางที่รัฐวิสาหกิจได้กำหนดไว้

 

Q54 การสรรหากรรมการจากบัญชีรายชื่อของกระทรวงการคลัง ระดับ 1 รัฐวิสาหกิจกำหนดนโยบายและแนวทางการสรรหากรรมการจากบัญชีรายชื่อของกระทรวงการคลัง (สำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ) อย่างเป็นระบบ โดยรัฐวิสาหกิจมีการจัดทำกฎบัตรคณะกรรมการ ครอบคลุมเรื่องนี้แล้ว รวมถึงมีแนวปฎิบัติ/คู่มือการปฎิบัติงาน มีการระบุเรื่องกรรมการ Directors’ Pool ด้วย กรณีนี้ยังมีความจำเป็นต้องจัดทำเป็นนโยบายอีกหรือไม่

ตอบ ไม่ต้องดำเนินการเพิ่มเติม เนื่องจากเอกสารดังกล่าวคือนโยบายและแนวปฏิบัติ

 

Q55 ยกตัวอย่างการปฏิบัติตามหัวข้อที่ 6 คณะกรรมการ หัวข้อย่อยที่ 6.7 ประสิทธิภาพการประชุมของคณะกรรมการ ระดับ 4 คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจให้ความสำคัญและเข้าร่วมประชุมคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจและคณะกรรมการต่างๆ ตามที่ได้รับมอบหมายอย่างครบถ้วนและสม่ำเสมอ โดยอย่างน้อยร้อยละ 90 ของจำนวนครั้งของการประชุมคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจและคณะอนุกรรมการต่างๆ ทั้งหมด ควรมีกรรมการ/อนุกรรมการเข้าประชุม ร้อยละ 80 ขึ้นไปของจำนวนกรรมการ/อนุกรรมการทั้งหมด

ตอบ   ขั้นตอนที่ 1 คำนวณว่าคณะกรรมการ/คณะอนุกรรมการรัฐวิสาหกิจในการประชุมครั้งหนึ่งๆ มีกรรมการ/อนุกรรมการเข้าร่วมประชุมร้อยละ 80 ขึ้นไป โดยคำนวณเฉพาะกรรมการ/อนุกรรมการเท่านั้น

ขั้นตอนที่ 2 คำนวณจากจำนวนครั้งการประชุมที่มีกรรมการ/อนุกรรมการเข้าร่วมประชุมเกินกว่าร้อยละ 80 และเทียบกับจำนวนการประชุมตลอดทั้งปี โดยคิดเป็นอย่างน้อยร้อยละ 90

 

Q56 ในเรื่องการนำหลักการระบบบริหารจัดการเพื่อสร้างมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์ (Economic Value Management : EVM) มาใช้ในการวางแผนการจัดสรรทรัพยากร ต้องแสดงเป็นแผนภาพเชื่อมโยงหรือกระบวนการภาพรวมอย่างไร และมีตัวอย่างเป็นแนวทางหรือไม่

ตอบ ถ้าองค์กรยังดำเนินการตามแนวทาง EVM ซึ่งมีการจัดสรรต้นทุน (Allocate Cost) ในแต่ละศูนย์ EVM ต้องนำมาพิจารณาตอนจัดสรรงบประมาณด้วย เนื่องจากแต่ละศูนย์ EVM จะมีแนวทาง Allocate Cost ระหว่างกัน ดังนั้น หากมีแนวทางการจัดสรรงบประมาณโดยใช้แนวทางใหม่แล้ว บางศูนย์ EVM อาจจะกระทบต่อแนวทาง Allocate Cost และการทำธุรกรรมระหว่างกัน (Transfer Pricing)

 

Q57 ในหัวข้อที่ 6 คณะกรรมการ หัวข้อย่อยที่ 6.6 การประเมินผลงานและกำหนดค่าตอบแทนของผู้บริหารสูงสุดและผู้บริหารระดับสูง ในเรื่องการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการประเมินผลผู้บริหารสูงสุด ควรมีองค์ประกอบของคณะกรรมการอย่างไร หากประธานคณะกรรมการเป็นคนนอก (ไม่เป็นกรรมการรัฐวิสาหกิจ) แต่มีกรรมการรัฐวิสาหกิจร่วมเป็นอนุกรรมการ สามารถดำเนินการได้หรือไม่

ตอบ การแต่งตั้งคณะอนุกรรมการดังกล่าวจะต้องเป็นไปตามกฏบัตรที่เกี่ยวข้องในการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการฯ ได้กำหนดอำนาจหน้าที่ไว้หรือไม่ แต่อย่างไรก็ตาม ในการประเมินผู้บริหารสูงสุดควรมีการเชื่อมโยงกับคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจ ซึ่งโดยปกติจะไม่มีการแต่งตั้งประธานจากภายนอก

 

Q58 ในหมายเหตุตามเล่มคู่มือการประเมินผลการดำเนินงานรัฐวิสาหกิจตามระบบประเมินผลใหม่ หน้าที่ 36 ระบุว่า การจัดตั้งคณะอนุกรรมการในการประเมินผลโดยตรงและควรเป็นกรรมการที่ไม่เป็นกรรมการบริหาร คำว่า “กรรมการบริหาร” หมายถึง คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจ หรือ ผู้บริหารภายในองค์กร

ตอบ กรรมการที่ไม่เป็นกรรมการบริหาร (Non-Executive Director) หมายถึง กรรมการที่ไม่ได้เป็นผู้บริหารหรือเกี่ยวข้องกับงานประจำของรัฐวิสาหกิจอาจเป็นกรรมการอิสระหรือไม่ก็ได้ โดยกรรมการที่เป็นกรรมการบริหาร (Executive Director) หมายถึง กรรมการที่ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บริหารและมีส่วนเกี่ยวข้องกับงานประจำของรัฐวิสาหกิจ ซึ่งรัฐวิสาหกิจอาจไม่มีลักษณะการแต่งตั้งกรรมการจากผู้บริหารระดับสูง (Executive Director) แต่บางองค์กร (บริษัทเอกชน) จะมีการแต่งตั้งผู้บริหารระดับสูงเข้ามาเป็นกรรมการด้วย ดังนั้น หากรัฐวิสาหกิจไหนมีการแต่งตั้งกรรมการที่เป็นกรรมการบริหาร (Executive Director) จึงห้ามการแต่งตั้งบุคคลดังกล่าวเข้ามาเป็นคณะอนุกรรมการประเมินผลผู้บริหารระดับสูง เนื่องจากเข้าไปมีส่วนได้ส่วนเสีย

 

Q59 ด้านการกำกับดูแลที่ดีและการนำองค์กร ขอสอบถามเกี่ยวกับการนับจำนวนการเข้าร่วมประชุมของคณะอนุกรรมการชุดต่างๆ ดังนี้

1. กรณีที่จัดประชุมร่วมกันระหว่าง 2 คณะอนุกรรมการ ให้นับองค์ประชุมรวมทั้ง 2 คณะ หรือให้นับแยกรายคณะ
2. กรณีมีกรรมการที่ไม่สามารถเข้าร่วมประชุมได้ เนื่องจากติดประเด็นขัดแย้งทางผลประโยชน์ (Conflict of interest) ผู้ตรวจจะนับว่าเป็นการไม่เข้าประชุมหรือไม่

ตอบ 1. นับรวมทั้ง 2 คณะ

2. นับว่าเข้าร่วม เพิ่มเติมสำหรับข้อ 2 กรรมการท่านนั้นต้องมาในที่ประชุมและต้องแจ้งฝ่ายเลขานุการ
   ถึงเหตุผลว่าท่านมี Conflict of interest ในวาระใดเพราะเหตุใดด้วย และให้บันทึกลงในรายงานการประชุมด้วย จึงจะนับว่าเข้าร่วมประชุม แต่วาระอื่นที่ไม่มี Conflict of interest กรรมการจะต้องเข้าร่วมประชุมตามปกติ

 

Q60 ด้านการกำกับดูแลที่ดีและการนำองค์กร ขอสอบถามในหัวข้อที่ 6 คณะกรรมการ หัวข้อย่อยที่ 6.6 การประเมินผลงานและกำหนดค่าตอบแทนของผู้บริหารระดับสูงสุดและผู้บริหารระดับสูง โดยเกณฑ์ระบุว่า คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจจัดให้มีการประเมินผู้บริหารสูงสุด และผู้บริหารระดับสูง (2 ระดับรองจากผู้บริหารสูงสุด) โดยมีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนและนำไปผูกโยงกับแรงจูงใจ หมายความว่า การกำหนดกรอบการประเมินผลการปฏิบัติงาน (ตัวชี้วัด) ของผู้บริหาร ทั้ง 2 ระดับ ถัดจากบริหารสูงสุดต้องนำเสนอคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจเห็นชอบหรือไม่ เนื่องจากโดยปกติรัฐวิสาหกิจบางแห่งจะนำเสนอคณะทำงานพิจารณางานบริหารบุคคล
ซึ่งมีผู้บริหารสูงสุด เป็นประธานร่วมอยู่ด้วย

ตอบ การประเมินผลผู้บริหารระดับสูง (2 ระดับรองจากผู้บริหารสูงสุด) จะเป็นไปตามแนวปฏิบัติที่รัฐวิสาหกิจได้กำหนดไว้ โดยอาจไม่ต้องนำเสนอคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจพิจารณาให้ความเห็นชอบ โดยที่เกณฑ์ประเมินข้อ 6.6 จะพิจารณาการประเมินผู้บริหารระดับสูง (2 ระดับรองจากผู้บริหารสูงสุด) ตามรายละเอียดที่ระบุไว้ในหมายเหตุ หน้า 36

Q61 ในหัวข้อที่ 7 การบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายใน หัวข้อย่อยที่ 7.3 การติดตามมาตรฐานและประสิทธิผลของระบบการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายใน หากกรรมการมีการให้ข้อสังเกตระบบบริหารความเสี่ยง แต่ไม่ได้ให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับระบบควบคุมภายใน จะมีโอกาสได้คะแนนในระดับที่ 3 หรือไม่

ตอบ มีโอกาสได้คะแนนในระดับที่ 3 เนื่องจากเป็นไปได้ว่าในวาระดังกล่าวไม่ได้มีประเด็นเกี่ยวกับเรื่องการควบคุมภายใน

 

Q62 ในหัวข้อที่ 9 ความยั่งยืนและนวัตกรรม หัวข้อย่อยที่ 9.1 การจัดให้มีนโยบายและคู่มือการปฏิบัติงานเพื่อการบริหารจัดการนวัตกรรม หากหน่วยงานมีข้อบังคับด้านกองทุนนวัตกรรมที่ระบุรายละเอียดเกี่ยวกับการบริหารจัดการงานด้านนวัตกรรมอยู่แล้ว สามารถนำมาใช้แทนในส่วนของคู่มือการปฏิบัติงานได้หรือไม่

ตอบ ถ้าหากเอกสารดังกล่าวได้กำหนดเกี่ยวกับกรอบแนวทางการบริหารจัดการนวัตกรรมของรัฐวิสาหกิจที่ชัดเจนและเป็นระบบก็สามารถนำมาใช้ทดแทนกันได้

 

Q63 ขอสอบถามใน 2 ประเด็นดังนี้

1. ในเดือนสิงหาคม 2563 รัฐวิสาหกิจได้ดำเนินการให้คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจประเมินตนเองและนำผลการประเมินมาจัดทำแผนเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแลกิจการของคณะกรรมการประจำปี 2564 ไปแล้ว แต่เนื่องจากคณะกรรมการชุดดังกล่าวได้ครบวาระในเดือนตุลาคม 2563 โดยคณะรัฐมนตรีมีมติแต่งตั้งคณะกรรมการชุดใหม่ในเดือนธันวาคม 2563 นั้น รัฐวิสาหกิจจะต้องให้คณะกรรมการชุดใหม่ประเมินตนเอง เพื่อจัดทำแผนเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแลกิจการของคณะกรรมการประจำปี 2564 อีกครั้ง ตามผลการประเมินของคณะกรรมการชุดใหม่ ใช่หรือไม่
2. การพัฒนากรรมการรัฐวิสาหกิจรายบุคคล ตามเกณฑ์ข้อ 6 คณะกรรมการ หัวข้อย่อยที่ 6.1 โครงสร้าง องค์ประกอบ และทักษะความรู้ความสามารถของคณะกรรมการ โดยการนำสมรรถนะหลัก (Skill Matrix) มาใช้พัฒนา เพื่อให้กรรมการมีทักษะ ความรู้ และความสามารถที่เหมาะสม กับ เกณฑ์ข้อ 6.9 การประเมินและพัฒนาตนเองของคณะกรรมการ โดยมีการจัดทำแผนเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแลกิจการของคณะกรรมการ ที่ได้จากการประเมินตนเองของคณะกรรมการ ที่เป็นส่วนของการฝึกอบรมพัฒนา ทักษะความรู้ ความสามารถของคณะกรรมการ คำถามคือ การพัฒนากรรมการตามเกณฑ์ 6.1 กับ 6.9 มีประเด็นที่เหมือน หรือแตกต่างกันอย่างไรคะ

ตอบ ตอบคำถามใน 2 ประเด็นดังนี้

1. จะต้องมีการจัดทำใหม่ตามผลการประเมินของคณะกรรมการชุดใหม่
2. มีความเชื่อมโยงกัน โดยจะต้องอธิบายแนวทางการนำ Skill Matrix มาใช้ในการพัฒนากรรมการ ให้มีความเชื่อมโยงกัน เพื่ออธิบายในหัวข้อที่ 6.1 และหัวข้อที่ 6.9 ในคราวเดียวกัน

 

<<หน้า 3 >>